SRT dosyası nedir, nasıl açılır ve hazırlanır?

SRT dosyası nedir sorusuyla genellikle bir videonun yanında duran .srt uzantılı dosyayı görünce karşılaşırsın. Bu dosya video değil, altyazının metni ve zaman çizelgesidir. Bir ders kaydını izlerken, tez sunumuna altyazı hazırlarken ya da bir röportajı yayımlarken karşına çıkabilir. Yapısını öğrendiğinde dosyayı açmak ve küçük hataları düzeltmek için özel bir altyazı düzenleme programına ihtiyacın olmadığını görürsün.

SRT dosyası nedir ve yapısı nasıldır?

SRT, SubRip altyazı biçimidir. Düz metin olarak saklanır ve birbirinden boş satırla ayrılan altyazı bloklarından oluşur. Her blokta sıra numarası, başlangıç ve bitiş zamanı, ardından ekranda görünecek metin vardır. Metin genellikle bir veya iki satırdır.

1
00:01:02,500 --> 00:01:05,000
Bugün tez konusunu konuşacağız.

2
00:01:05,200 --> 00:01:08,000
Önce araştırma sorusunu
birlikte gözden geçirelim.

İlk bloktaki 1, altyazının sıra numarasıdır. Altındaki zaman satırı, metnin ne zaman görünüp ne zaman kaybolacağını söyler. 00:01:02,500 ifadesi, videonun birinci dakikasının ikinci saniyesine beş yüz milisaniye eklendiğini gösterir. Ok işaretinin sağındaki değer bitiş zamanıdır.

Zamanlar saat:dakika:saniye,milisaniye düzenindedir. İki zaman arasındaki --> işareti ve bloklar arasındaki boş satır, dosyanın okunabilmesi için korunmalıdır. Buradaki örnekte ikinci altyazı iki satırdır ama tek bir zaman aralığına bağlıdır. İki satır birlikte görünür ve birlikte kaybolur.

SRT dosyasında ne bulunmaz?

SRT dosyası ses veya görüntü içermez. İçinde yalnızca metin ve bu metnin gösterileceği zamanlar vardır. Dolayısıyla bir SRT dosyasını açınca röportajı dinleyemez, ders videosunu izleyemezsin. Bunun için ilgili medya dosyası da gerekir.

Yazı tipi, punto, renk ve ekrandaki konum gibi görünüm ayarlarını taşımak da SRT’nin temel amacı değildir. Bazı oynatıcılar sınırlı biçimlendirmeyi yorumlayabilir ama aynı görünümü her yerde beklememek gerekir. Yazının nasıl görüneceğini çoğunlukla oynatıcının veya yayın platformunun altyazı ayarları belirler.

Bir ödev için konuşmanın tamamını metin olarak teslim edeceksen zaman bilgileri gerekmeyebilir. SRT ise metnin video boyunca doğru anlarda gösterilmesi gerektiğinde anlam kazanır. Dosyanın küçük görünmesinin nedeni de görüntüyü değil, bu metin düzenini saklamasıdır.

SRT dosyaları nerede kullanılır?

VLC gibi video oynatıcılarında videoyu açıp altyazı dosyasını ayrıca seçebilirsin. Bazı oynatıcılar aynı klasördeki, video ile aynı temel adı taşıyan SRT dosyasını kendiliğinden bulabilir. Örneğin roportaj.mp4 ile roportaj.srt adlarını kullanmak dosyaları eşleştirmeyi kolaylaştırır. Yine de altyazının yüklendiğini oynatma sırasında kontrol et.

YouTube Studio’da uygun videoya altyazı dosyası yüklemek için de SRT kullanılabilir. Video düzenleme programlarında ise dosya, desteklenen içe aktarma seçenekleri üzerinden altyazı olarak alınabilir. Menü adları ve destek ayrıntıları programa göre değişir.

SRT dosyasını videonun yanına koymak, altyazıyı görüntüye kalıcı olarak işlemez. Ayrı altyazı dosyası genellikle açılıp kapatılabilir. Altyazının görüntünün parçası olması ise farklı bir dışa aktarma işlemidir. Dosyayı başka birine gönderirken videoyla birlikte SRT’yi de paylaşman gerekebilir. Yalnızca videoyu gönderirsen ayrı dosyadaki altyazı karşı tarafa ulaşmaz.

SRT dosyası nasıl açılır ve düzenlenir?

SRT’yi Not Defteri gibi herhangi bir düz metin düzenleyicide açabilirsin. Dosyaya çift tıkladığında video oynatıcı açılıyorsa sağ tık menüsündeki birlikte aç seçeneğinden metin düzenleyiciyi seç. Kelime işlemci yerine düz metin düzenleyici kullanmak, dosyaya istenmeyen biçimlendirme eklenmesini önler.

Düzenlemeden önce dosyanın bir kopyasını ayır. Ardından şu adımları izle:

1. Dosyayı düz metin olarak aç ve Türkçe harflerin doğru göründüğüne bak.
2. Yanlış kelimeleri, noktalama işaretlerini ve gerekli satır sonlarını düzelt.
3. Zaman satırlarını değiştirdiysen başlangıcın bitişten önce geldiğini kontrol et.
4. Kaydederken karakter kodlamasını UTF-8, dosya uzantısını .srt seç.

Bazı düzenleyiciler dosya adına kendiliğinden .txt ekler. Bu durumda görünen ad roportaj.srt.txt olabilir. Dosya uzantılarının görünür olduğundan emin ol ve kaydetme penceresinde uygun dosya türünü seç.

Bir metin belgesinin adını yalnızca .srt olarak değiştirmek yeterli değildir. İçeriğin de örnekteki sıra numarası, zaman satırı, metin ve boş satır yapısına uyması gerekir. Düzelttiğin dosyayı oynatıcıda yeniden açarak değişikliklerin beklendiği gibi göründüğünü doğrula.

SRT ile VTT arasındaki fark nedir?

SRT ve VTT, altyazı metnini zamanlarla eşleştiren iki ayrı biçimdir. VTT dosyasının ilk satırında WEBVTT bulunur. SRT’de böyle bir başlık satırı yoktur. Zaman gösteriminde de belirgin bir fark vardır. SRT milisaniyeden önce virgül kullanırken VTT nokta kullanır.

Örneğin SRT’deki 00:01:02,500 zamanı, VTT’de 00:01:02.500 biçiminde yazılır. VTT özellikle web tabanlı video oynatıcılarında kullanılır ve altyazının sunumuyla ilgili ek özellikleri destekleyebilir. Hangi dosyaya ihtiyacın olduğunu, yükleme yapacağın platformun kabul ettiği biçim belirler.

SRT dosyasının uzantısını .vtt yapmak gerçek bir dönüştürme değildir. Dosyanın iç yapısı da değişmelidir. Bir platform VTT istiyorsa başlığı ve zaman gösterimi doğru olan bir VTT dosyası kullan. İki biçim arasında seçim yapabiliyorsan dosyayı nerede kullanacağını esas al.

SRT dosyalarında sık görülen sorunlar

Türkçe karakterlerin bozulması

“Çalışma”, “öğrenci” veya “ışık” gibi kelimelerde anlamsız işaretler görüyorsan karakter kodlamasını kontrol et. Dosyayı doğru kodlamayla yeniden açıp UTF-8 olarak kaydetmek sorunu çözebilir. Bozuk görünen metni doğrudan kaydetmek ise hatayı dosyanın içine taşıyabilir. Bu yüzden önce kopya üzerinde çalış ve kaydettiğin dosyayı yeniden aç.

Zamanların çakışması veya kayması

Bir altyazı bitmeden diğeri başlıyorsa zaman aralıkları çakışır. Kasıtlı olmayan çakışmalar, metinlerin üst üste görünmesine veya oynatıcıya göre beklenmeyen sonuçlara yol açabilir. Her bloğun bitişini ve sonraki bloğun başlangıcını karşılaştır.

Bütün altyazılar aynı miktarda erken ya da geç geliyorsa genel bir zaman kayması olabilir. Kayma video ilerledikçe büyüyorsa dosya farklı bir video sürümüne ait olabilir. Başında ek görüntü bulunan bir kopya ya da sonradan kesilmiş bir röportaj, aynı SRT ile eşleşmeyebilir. Bu durumda yalnızca tek bir zamanı düzeltmek yeterli olmaz.

Satırların fazla uzun olması

Metin dosyasında rahat okunan bir cümle, telefon ekranında sıkışabilir. Satırları anlam bütünlüğünü koruyarak böl. Bir kelimeyi ortadan ayırma ve birbirine bağlı sözleri mümkün olduğunca aynı satırda tut. Uzun bir cümleyi tek blokta bırakmak yerine uygun zamanlara bölmek gerekebilir.

SRT biçiminin kendisi her kullanım için tek bir satır uzunluğu dayatmaz. Ancak kullandığın platformun sınırları ve izleme ekranı önemlidir. Altyazı ekranda kalırken rahat okunamıyorsa yalnızca yazım doğru diye işi bitmiş sayma.

Bir videodan SRT dosyası nasıl hazırlanır?

Önce videodaki konuşmaların metni çıkarılır, ardından metin uygun zaman aralıklarına bölünür. Elinde yalnızca paragraf halinde bir konuşma dökümü varsa henüz SRT dosyan yoktur. Metnin başlangıç ve bitiş zamanlarıyla eşleşmesi gerekir. Bu aşamanın ayrıntıları için videonun konuşmalarını metne aktarma adımlarına bakabilirsin.

Kotosay, ses ve video dosyalarını çevrimiçi olarak metne dönüştüren bir web sitesidir. Videonu yüklediğinde dil otomatik algılanabilir veya dili sen seçebilirsin. Sayfadaki ücretsiz editörde kelimeleri düzeltebilirsin ve zaman damgaları korunur.

Dosya hazırlarken izleyebileceğin sıra şöyledir:

1. Videoyu yükle ve metnin dilini kontrol et.
2. Editörde konuşmayı dinleyerek yanlış kelimeleri ve eksik noktalama işaretlerini düzelt.
3. Altyazı satırlarının anlamlı yerlerden bölündüğünü ve ekranda okunabildiğini kontrol et.
4. Kullanacağın platforma göre SRT veya VTT biçiminde indir.

Kotosay’da SRT ve VTT indirme Unlimited planındadır. Altyazılar en fazla iki satır, satır başına en fazla 42 karakter ve saniyede en fazla 17 karakter olacak biçimde hazırlanabilir. Yaklaşık 20 karakterlik tek satırlı kısa mod da vardır. Kendi dosyanla çalışmak istersen videon için altyazı dosyası hazırlama sayfasını kullanabilirsin.

Kaydetmeden önce son kontrolü nasıl yaparsın?

Dosyayı yalnızca metin düzenleyicide incelemek yetmez. Videoyla birlikte açıp baştan, ortadan ve sondan bölümleri izle. Altyazının konuşmayla aynı anda başlayıp başlamadığına, cümle bitince gereksiz yere ekranda kalıp kalmadığına bak. Özellikle video kesilmişse zaman uyumunu yeniden kontrol et.

Tez terimleri, kişi adları ve yer adları ayrıca gözden geçirilmeye değer. Röportajdaki bir özel ad kulağa doğru gelse bile yazımı yanlış olabilir. Satır sonlarının cümlenin okunmasını zorlaştırmadığından da emin ol.

Son olarak teslim edeceğin yerde dosyayı dene. Yerel oynatıcıda çalışan bir dosyanın yükleme sırasında kabul edildiğini ve Türkçe karakterlerin korunduğunu gör. Doğru hazırlanmış bir SRT’nin ölçüsü yalnızca dosyanın açılması değildir. Metnin doğru anda görünmesi ve izlerken rahat okunması da gerekir.